Tα μεθεόρτια (του Γιώργου Διαμαντόπουλου)

Με τον ερχομό του νέου χρόνου εγκαταστάθηκαν οι δημοτικές αρχές των νέων κατά Καλλικράτη δήμων. Το εγχείρημα ξεκίνησε με την ελπίδα του νεοφώτιστου χωρίς επιστροφή. Στη διαβούλευση του νομοσχεδίου για τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό της αυτοδιοίκησης πολλά γράφτηκαν, αλλά τίποτα δεν έγινε.

Η κυβέρνηση επέμεινε στο δικό της σχέδιο και σε απαρχαιωμένες λογικές. Τα αποτελέσματα φάνηκαν γρήγορα. Χρόνια λέγαμε ότι δεν μπορεί ένας συνδυασμός που στο πρώτο γύρο παίρνει 25%, στο δεύτερο γύρο με τον άθλιο νόμο του 50+1 να κερδίζει τα 3/5 των εδρών. Το ίδιο άθλιος ήταν ο νόμος του 42%. Είναι γεγονός ο συνδυασμός που πλειοψήφησε στο δεύτερο γύρο δεν εκπροσωπεί τη πραγματική θέληση των πολιτών, έχει πλαστή και εικονική πλειοψηφία. Στη συνέχεια ορισμός των επιτροπών καταλήγει στον απόλυτο έλεγχο του κυρίαρχου συνδυασμού, με ανάδειξη σε δεσποτικό ρόλο ενός δημαρχοκεντρικού μοντέλου διοίκησης, που δεν υπάρχει σε χώρα της Ευρώπης και πιθανόν στο τρίτο κόσμο. Τα κυρίαρχα δημοκρατικά όργανα δημοτικό συμβούλιο και επιτροπές είναι αδύναμα μπροστά στον κυρίαρχο ηγεμόνα δήμαρχο να ασκήσουν έλεγχο. Στη δημοκρατία δύο είναι οι βασικές αρχές ο έλεγχος και η καθαίρεση ή ανάκληση των αιρετών για πλημμελή άσκηση καθηκόντων. Στη σημερινή λειτουργία των δήμων δύο αξιώματα λειτουργούν. Στο πρώτο αξίωμα στον έλεγχο πλειοψηφικά Γιάννης κερνάει και ίδιος πίνει. Στο δεύτερο μετά την εκλογή του άρχοντα καμία αρχή του δήμου μπορεί να τον ανακαλέσει ή καθαιρέσει. Σε δημοτικά συμβούλια υπάρχουν αιρετοί με ελάχιστη συμμετοχή και μηδαμινή προσφορά, αλλά ο λαός δεν μπορεί να τους ανακαλέσει. Όλοι σχεδόν οι αυτοδιοικητικοί ζητούσαν ενιαίο ψηφοδέλτιο σε κάθε δήμο και ήταν σωστό και δημοκρατικό. Οι τεχνοκράτες απαίτησαν ξεχωριστά ψηφοδέλτια σε κάθε πρώην δήμο. Αποτέλεσμα με τις εσωτερικές μετακινήσεις υποψηφίων και τις καραμπόλες μεγάλοι οικισμοί να μη εκπροσωπούνται με συμβούλους στη δημοτική αρχή. Το παράδειγμα των οικισμών Σιάτιστας και Γαλατινής δεν είναι το μοναδικό. Πολλοί οικισμοί στη χώρα έμειναν χωρίς εκπροσώπηση με το λαθεμένο εκλογικό σύστημα του Καλλικράτη. Η χώρα στη μεταπολίτευση προχώρησε σε πολλές θεσμικές αλλαγές χωρίς αποτέλεσμα. Οι κυβερνώντες δεν τόλμησαν χάριν της εξουσίας, να λύσουν το ποιο βασικό κοινωνικό αίτημα, το πέρασμα από το βαθύ έλλειμμα δημοκρατίας σε μια σύγχρονη δημοκρατία. Η κατάργηση των μετεμφυλιακών κοινωνικών φρονημάτων σε πολιτών α και β κατηγορίας ήταν σημαντική, αλλά δεν έφτανε. Η κοινωνία ζητούσε περισσότερα, η εκλογική πελατεία δεν το επέτρεψε. Έτσι φτάσαμε στα πρόθυρα της χρεοκοπίας. Μεθεόρτια 2 Σημαντική ήταν η ανακοίνωση του πρωθυπουργού της χώρας για εγκατάσταση φωτοβολταϊκού πάρκου παραγωγής ρεύματος ισχύος 200MW στις αποθέσεις των ορυχείων. Το ίδιο σημαντικό και τα γεγονότα που συνέβησαν με μια ομάδα λιγνιτωρύχων στον ευρύτερο χώρο, πέραν της αιθούσης που μιλούσε ο πρωθυπουργός. Δεν έχει σημασία σε ποια συνδικαλιστική παράταξη ανήκουν, ή ο μικρός αριθμός των συμμετεχόντων. Στα πρόσωπα ήταν χαραγμένη η αγωνία και η πίκρα για το τέλος μιας εποχής. Είναι σίγουρο θα ακολουθήσουν και άλλες μικρές ή μεγάλες μάχες των λιγνιτωρύχων. Το πεπρωμένο φυγείν αδύνατον. Σε μερικά χρόνια οι τσιμινιέρες θα κλείνουν η μια πίσω από την άλλη. Το 2025 δεν είναι μακριά. Η 5η μονάδα της Πτολεμαΐδας θα γίνει. Η μεταλιγνιτική εποχή για την περιοχή ξεκίνησε. Άραγε ποιος θυμάται τους επικούς αγώνες των ανθρακωρύχων της Αγγλίας με την έφιππη αστυνομία, για τη συνέχιση της λειτουργίας των ανθρακωρυχείων; Ουδείς. Στη δεκαετία του 80 οι ανθρακωρύχοι της Αγγλίας με επικεφαλής τον συνδικαλιστή Άρθουρ(Αρθούρο) Σκάργκιλ στέλεχος του εργατικού κόμματος αντέδρασαν στο κλείσιμο των μεγαλύτερων ανθρακωρυχείων της Ευρώπης. Το αποτέλεσμα ήταν, μετά από πολύμηνη μάχη να ηττηθούν. Έτσι πήραν τη σκαπάνη με το κάρβουνο στα σωθικά τους και πήγαν στα σπίτια τους. Από τότε κανείς δεν τους θυμάται. Την ίδια τύχη περίπου θα έχουν οι λιγνιτωρύχοι της περιοχής. Τουλάχιστον να προλάβουν τη μετεγκατάσταση οι οικισμοί Μαυροπηγής, Ποντοκώμης και Ακρινής. Μεθεόρτια 3 Στην τελευταία επίσκεψη στα ορεινά χωριά του δήμου Βοΐου βρήκαμε παππούδες και γιαγιάδες χαρούμενους. Από ανεπίσημη πηγή πληροφορία για επαναλειτουργία των έξι λεωφορείων του ενιαίου δήμου χαροποίησε τους διανύοντας την τρίτη και τελευταία ηλικία. Έτσι θα έχουν εσωτερική συγκοινωνία και θα πηγαίνουν πέρα δώθε. Τα λεωφορεία μαζί με τα νεόκτιστα δημαρχεία είναι η προίκα του Καποδίστρια. Στην προηγούμενη αυτοδιοικητική μεταρρύθμιση με το πρόγραμμα ΕΑΠΤΑ και ΘΗΣΕΑ δόθηκαν πολλά λεφτά στους Καποδιστριακούς δήμους. Άσχετα ο τρόπος που διαχειρίστηκαν οι αιρετοί, ή θεσμικοί όπως τελευταία ονομάζονται οι σημερινοί άρχοντες. Μεταξύ αυτών των ευεργετημάτων ήταν και τα λεωφορεία που λόγου κόστους έμειναν σταθμευμένα στα προαύλια των δημαρχείων. Η πρόταση για τη διαχείριση των λεωφορείων έπεσε στο τραπέζι. Το μεγάλο ταξίδι αρχίζει. Το πρωί στη Νεάπολη για καφέ στις καφετερίες στο κεντρικό δρόμο μια και η κυκλοφορία των τροχοφόρων αραίωσε λόγω Εγνατίας. Μετά τα λεωφορεία αρχίζουν άνοδο στο Τσοτύλι για ψητό αρνί. Όσοι αντέχουν πιο πάνω στον Πεντάλοφο για γίδα βραστή με τραχανά και επίσκεψη στο φράγμα της Πραμόριτσας. Από εκεί θα πίνουμε νερό. Αργότερα αρχίζει η κάθοδος και μετά άνοδος στη Σιάτιστα για μερικά ποτηράκια λιαστό κρασί. Στη συνέχεια ανεβαίνουν την ανηφόρα με στάση στη Γαλατινή για αγορά φέτας τυρί Γαλατινής. Στο τέλος αρχίζει κατηφόρα και στάση στην πλατεία της Εράτυρας. Πρώτα επισκέπτονται την αξιόλογη εκκλησία του Αγίου Γεωργίου με το εντυπωσιακό τέμπλο του 19ου αιώνα. Στη συνέχεια κάθονται στα τραπεζάκια κάτω από τον αιωνόβιο πλάτανο για τσίπουρο και μεζέ. Αν έρθουν στο κέφι μπορούν να ρίξουν και ένα χορό με τους αξιόλογους οργανοπαίκτες των χάλκινων ήχων της περιοχής. Ο τόπος έχει παράδοση σε οργανοπαίκτες. Μερικοί μπορούν να πεταχτούν στο Σισάνι να δουν το φράγμα του Μυρίχου και να προμηθευτούν φασόλια. Ορισμένοι περνάνε και από την Πέλκα να αγοράσουν <<βρασμένο>> κρασί. Η πρόταση χαροποίησε όλους. Έτσι απλά πρέπει να ξεκινήσει το χτίσιμο του νέου δήμου από τα καθημερινά και αγαπημένα. Τα μεγαλεπήβολα σχέδια και μεγάλα έργα πολλές φορές μας απογοήτευσαν. Στο ερώτημα ποιος θα πληρώσει το μάρμαρο, απάντηση δεν δόθηκε. Στο κλείσιμο ευχήθηκαν όλοι να μη επιβαρυνθούν οι κάτοικοι με νέες αυξήσεις στα δημοτικά τέλη, να μη ακούνε χρέη και άδεια ταμεία. Οι καιροί είναι δύσκολοι. Γιώργος Διαμαντόπουλος