Οι μετεγκατάστασεις οικισμών είναι 100% υποχρέωση της ΔΕΗ (άτολμο το ψήφισμα του δημοτικού συμβουλίου)
Επειδή όμως η χρηματοδότηση φορτώνεται κατά 50 % στο κράτος και στον Τοπικό πόρο, διαφώνησαμε με το σχετικό ψήφισμα του Δήμου που αποσιωπούσε το γεγονός, ούτε βέβαια ανέφερε τίποτα για την ανάγκη αλλαγής του θεσμικού πλαισίου των μετεγκαταστάσεων όπως προτείναμε, και το καταψηφίσαμε. Θεωρούμε πως πρέπει το κόστος των μετεγκαταστάσεων να επιβαρύνει 100% την ΔΕΗ.
Ελπίζουμε και ευχόμαστε οι οικισμοί της Ακρινής και των Αγ. Αναργύρων σύντομα να είναι σε ένα νέο περιβάλλον, όπου οι πολίτες θα μπορούν να ζουν σε ένα καθαρό και αξιοπρεπές περιβάλλον όπως έχουν δικαίωμα. Δυστυχώς όμως και με αφορμή την κουβέντα για την περίφημη τροπολογία, συνεχίστηκε η τάση πολλών να βλέπουν το δένδρο και να χάνουν το δάσος.
Το χαλί, κάτω από το οποίο κρύβαμε εδώ και δεκαετίες τα προβλήματα έχει πλέον παραφουσκώσει. Οφείλουμε να παραδεχτούμε τη χρεοκοπία της μονοκαλλιέργειας του λιγνίτη όπου κυβέρνηση και τοπικοί παράγοντες εγκλώβισαν την περιοχή και να αρχίσουμε να σχεδιάζουμε το μέλλον με απόλυτο σεβασμό στο δικαίωμα αξιοπρεπούς διαβίωσης των κατοίκων, αλλά και στο δικαίωμα των επόμενων γενεών να απολαμβάνουν τα ίδια δικαιώματα στους φυσικούς πόρους (αν και αυτό το δικαίωμα τους ήδη έχει στερηθεί σε μεγάλο βαθμό!).
Η περιοχή έχει ήδη πληρώσει με τα νερά, τον ορυκτό της πλούτο, τα εδάφη και την υγεία των κατοίκων το λιγνιτοκεντρικό μοντέλο. Σήμερα αυτές οι θυσίες συχνά εξαργυρώνονται με μια θέση σε ένα δίμηνο στην ΔΕΗ, που απαραίτητα πρέπει να συνοδεύεται από ένα μπιλιετάκι ή ένα τηλέφωνο ενός τοπικού παράγοντα (βουλευτή, δημάρχου, συνδικαλιστή).
Αν δεν αλλάξουμε την ρότα του καραβιού πολύ σύντομα θα έχουμε κι άλλες πολλές Ακρινές. Αν δεν αποδεχθούμε άμεσα πως αυτός που προκαλεί ανεπανόρθωτη ζημιά στο περιβάλλον και υποθηκεύει την βιωσιμότητα της περιοχής πρέπει και να πληρώσει, τότε τα αδιέξοδα θα αυξάνουν. Για αυτό υποστηρίζουμε ότι όλες τις μετεγκαταστάσεις πρέπει να τις πληρώνει η ΔΕΗ 100%. Αν δεν δούμε το δάσος και επιμένουμε να βλέπουμε το δένδρο, τότε στο μέλλον θα θέλουμε πολλούς τοπικούς πόρους για μετεγκαταστάσεις.
Πέρα από την εξέλιξη που θα έχει η περίπτωση της Ακρινής, που ελπίζουμε να είναι θετική, καλούμε τις τοπικές αρχές να ξανανοίξουν το φάκελο των σχέσεων ΔΕΗ και τοπικής κοινωνίας. Και θα πρέπει να θέσουμε μεταξύ άλλων και τις παρακάτω διεκδικήσεις:
• Αλλαγή του θεσμικού πλαισίου για της μετεγκαταστάσεις. Θα πρέπει να προβλέπεται και η περίπτωση υποχρέωσης μετακίνησης οικισμών για περιβαλλοντικούς λόγους και το κόστος αυτό θα πρέπει να επιβαρύνει εξ ολοκλήρου την ΔΕΗ της οποίας οι εξορυκτικές δραστηριότητες καθιστούν πολλούς οικισμούς μη βιώσιμους. Αυτό μπορεί να γίνει με την προώθηση νομοσχεδίου με τη διαδικασία του επείγοντος από ΟΛΟΥΣ τους βουλευτές Κοζάνης- Φλώρινας- Αρκαδίας. (Ας μας πουν αν έχουν τη βούληση να το πράξουν)
• Άμεση προώθηση του ζητήματος της επαναπόδοσης των εδαφών από την ΔΕΗ στην τοπική κοινωνία.
• Θεσμοθέτηση του Φόρου Στερεών Καυσίμων και απόδοση του στις λιγνιτοπαραγωγές περιοχές (Πρόκειται για ποσό κατά 5-6 φορές μεγαλύτερο από τον τοπικό πόρο).
• Υπολογισμός του εξωτερικού (περιβαλλοντικού) κόστους που προκαλείται από την εξόρυξη λιγνίτη. (Πόσο αυτό αποτιμάται για όλα τα χρόνια λειτουργίας της ΔΕΗ στην περιοχή και πως θα επιστραφεί).
• Σχεδιασμός της μεταλιγνιτικής περιόδου. Παρότι θετική η εξαγγελία για κατασκευή εργοστασίου πάνελ φωτοβολταϊκών, δίνει προσωρινή διέξοδο, γιατί δεν έχει προσανατολισμό πωλήσεων πάνελς σε ανάλογα πάρκα στην Ελλάδα και στα Βαλκάνια. Χρειάζεται μακροχρόνιος σχεδιασμός για την μεταλιγνιτική περίοδο και ανάλογα χρηματοδοτικά εργαλεία (φόρος στερεών καυσίμων, αύξηση τοπικού πόρου, υπολογισμός εξωτερικού κόστους) .
• Αλλαγή του απαράδεκτου ιδιοκτησιακού καθεστώτος της λίμνης Πολυφύτου.
• Και κυρίως βούληση να αποδεχτούμε πως το μοντέλο της εντατικής εκμετάλλευσης λιγνίτη που με πάθος υποστηρίχθηκε ευρέως στην περιοχή και υποστηρίζεται ακόμα από κάποιους νοσταλγούς, είναι αναχρονιστικό, μας έχει οδηγήσει στο σημερινό αδιέξοδο και έχει ήδη χρεοκοπήσει. Δυστυχώς όμως μαζί με αυτό το μοντέλο κινδυνεύει να καταρρεύσει και η περιοχή μας.
Κλείνοντας, παράλληλα με την ευχή μας για γρήγορη μετεγκατάσταση της Ακρινής και των Αγ. Αναργύρων ευχόμαστε τούτη η δεκαετία να είναι η δεκαετία για μια ουσιαστική αλλαγή πολιτικών που θα ωφελήσουν μακροχρόνια την περιοχή.
Ιωαννίδης Λευτέρης
Δημοτικός Σύμβουλος Κοζάνης «Δήμος Κοζάνης: Τόπος να ζεις»
